Silahlı Örgütlerin Genel Yapıları

Asimetrik taktik ve teknikleri kullanan silahlı örgütler temel olarak, belirli bir ideal veya ideoloji etrafinda toplanan militanlardan ve onları örgütün hedeflerine ulaşması için eylemlere katılmaya motive eden liderlerden oluşur.  Bu örgütler takip ettikleri ideallere ve ideolojilere göre  aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir. 

 Radikal Dinci Örgütler; dinî hükümlere dayalı yönetimler kurmayı, mevcut yönetimleri örgütün benimsediği standartlara uymadığı için cezalandırmayı veya radikal dinci unsurları yönetime getirmeyi hedefleyen örgütlerdir.

 Ayrılıkçı Örgütler;  örgüt üyelerinin temsil ettiği etnik grubu, kendilerini baskı altında tuttuğuna inandıkları hakim otoritenin boyunduruğundan kurtararak etnik grubun yaşadığı coğrafi bölgede kendi yönetimlerini kurmak için mücadele eden örgütlerdir. Bu tür örgütler, aynı zamanda dinî bir ideal etrafında toplanmış olabilirler veya ideolojik bir hedefe sahip olabilirler.

 Aşırı Sol Örgütler; komünizm ideolojisini yaymayı veya temsil ettiklerine inandıkları toplumda bu ideolojiyi hakim kılmak için mücadele eden örgütlerdir.

  Aşırı Sağ Örgütler; örgütün ait olduğu bir ırkın, diğer ırklar üzerinde mutlak hakimiyete sahip olmasını savunan örgütlerdir.

 Devlet uzantısı örgütler; bağlı oldukları devletin genellikle gayri-resmi ideallerine ulaşmasını sağlamayı veya devletin politikalarını zorla kabul ettirmeyi hedefleyen örgütlerdir. 

 

Örgütlerin ideolojileri ve eylemcilerin motivasyonları, örgütlerin eylem hedefleri ve insan kayıplarının büyüklüğü üzerinde  belirleyici bir faktördür. Dinî ideallerden ziyade, etnik ve ideolojik hedefleri olan örgütlerin saldırı hedeflerinin seçiminde, asgarî zayiata sebep olacak şekilde daha seçici davrandığı gözlenmektedir. Bu seçiciliğin temel nedeni, örgütlerin halk desteğini ve kendilerine yakıştırdıkları haklılık olgusunu kaybetmek istememesidir.  Seçilen hedefler genellikler, mücadele edilen hakim otoriteyi ve düzeni temsil eden hükümet binaları, askeri hedefler, ulusal ve uluslararası şirketler ve önemli şahsiyetlerdir.   

 Diğer taraftan, radikal dinci örgütler ve ayrılıkçı örgütler hedef toplum üzerinde mümkün olduğu kadar çok zayiat yaratacak hedefler seçerler. Bu örgütler için, karşı tarafın zayiatı ne kadar ağır olursa, örgüt o kadar kazançlıdır.  Çünkü, eylemin hedefindeki toplum, örgüt tarafından yok edilmek veya en ağır şekilde cezalandırılmak istenmektedir. Bu örgütlerin, halk desteğini ve davalarında haklılığını sürdürme gibi kaygıları da bulunmamaktadır. Bu nedenle, bazı saldırılarda hedef toplumun bireylerinin yerine, aynı dinden veya etnik gruptan insanların ölmesini normal karşılamaktadırlar.  Bu örgütler tarafından seçilen hedefler, karşı dine veya etnik gruba mensup kişiler, şirketler, kuruluşlar ve semboller olabilmektedir. Örnek olarak, Sünni-Şii çatışmalarında karşı tarafın camileri dahi hedef alınabilmektedir. 

Örgütler tarafından eylem kararlarında dikkate alınan diğer bir husus da, yıldönümleri ve anma günleridir.  Ayrılıkçı örgütler, diğer etnik grupla yapılan bir savaşın kazanıldığı veya kaybedildiği tarihlerde eylem yapmayı tercih ederlerken, Radikal Dinci örgütler eylem için belirli dinî günleri seçebilmektedirler. Örgütler için önemli mevkilerde bulunan kişilerin öldürüldüğü, idam edildiği, yakalandığı günler, tüm örgütler tarafından eylem için seçilebilmektedir.

Örgütlerin idealleri ve ideolojileri, organizasyon yapısı üzerinde de etkili olmaktadır. Ancak, bu husus zaman içerisinde değişebilmekte, örgütün maruz kaldığı karşı tedbirlere tepki olarak veya örgütlerin hedeflerine ulaşmak konusunda sağladığı aşamalar, organizasyon yapılarını da etkileyebilmektedir.

Aşırı Sol ve Sağ örgütlerin organizasyon yapısı genellikle gizlilik kuralının hakim olduğu hücre tipi teşkilatlanma ile başlamaktadır. Örgütün ilk kurulduğu zamanlardaki kısıtlı militan yapısı bu aşamayı gerekli kılmakta, bir hücrenin çökmesi halinde dahi örgütün geriye kalan gücü korunabilmektedir. Özellikle şehirlerde geçerli olan bu organizasyon yapısı, örgütlerin kırsala doğru genişlemesi halinde de geçerli olmakla birlikte hücrelerin militan sayısı ve diğer hücrelerle olan irtibatı artmaktadır. Bu örgütlerin eleman sayısı ve etkinlikleri arttıkça, yarı-askeri özellikli daha kalabalık gruplar haline dönüşmekte, gizlilik kuralları gevşetilmektedir. Bu tür örgütlerin sıkı bir hiyerarşik yapı içerisinde ve merkezi kontrolün üst seviyede olduğu, örgüt üyeliğinin sıkı kurallara  bağlı olduğu görülmektedir.

Radikal Dinci Örgütlerin organizasyon yapısı ise, daha gevşek kontrolü olan ve örgüte genel hedefler gösteren bir merkez ve buna bağlı olan yarı-bağımsız yerel gruplardan oluşmaktadır.  Merkezin, genel strateji belirlemenin yanında, yerel gruplara eylemleri için teknik ve finansal destek sağlamak gibi fonksiyonları da mevcuttur. Bu örgütlere katılım, tek taraflı irade beyanıyla olmaktadır. Diğer bir ifade ile, kendisini bu örgütlerle özdeşleştiren kişiler ve örgütler, merkeze kayıt olmadan kendi iradesiyle eylem planlayabilmekte ve icra edebilmektedir. Böyle bir yapıda, örgüt hakkında istihbarat elde etmek hemen hemen imkansız hale gelmektedir. 

Ayrılıkçı örgütlerin ise, genellikle kırsal kesimlerde yarı-askeri görünümlü organizasyon yapılarını, şehirlerde ise hücre tipi örgütlenmeyi ve yer altı teşkilatlanmasını benimsediği görülmektedir. Ayrılıkçı örgütler büyük oranda “gündüz külahlı, gece silahlı” olarak nitelendirilen milis kuvvetleri tarafından desteklenmektedir. Normal olarak, ayrılıkçı örgütlerin hedeflerine ulaştıkça organizasyonlarını daha kalabalık gruplara doğru geliştirdiği görülmektedir.

 

 

 

 

Silahlı Örgütlerin Kadro Yapısı

 

 

Silahlı örgütlerde görülen en yaygın kadro yapısı; lider kadro, militan kadro, yeraltı teşkilatı ve sempatizanlar olmak üzere 4 kademelidir. Örgütlerin büyüklüğü veya ideolojisi ne olursa bu kadro yapısının ortak olduğu görülmektedir.

Lider kadro, örgütü verdiği direktiflerle, eylem planları ile yönlendirir, prensipleri belirler ve politikaları saptar. Örgüte eleman kabul etmek, örgüt elemanlarını cezalandırmak, örgütün maddi imkanlarını kullanmak gibi fonksiyonları vardır. Karar alma şekli açısından “demokratik” olarak tanımlanabilecek olan örgütlerde lider kadro, komite, konsey, şura veya kurul gibi isimlerle anılan birden fazla kişiden oluşurken,  kararların tepeden aşağıya doğru beyan edildiği, lider-bazlı olarak isimlendirilebilecek olan örgütler ise örgütün liderin adıyla tanınmasına yol açan kuvvetli bir lider tarafından idare edilirler.

Lider kadro, genellikle gizlidir ve hükümet güçlerinin en önemli hedefidir. Gizliliğe ve korunmaya olan bu ihtiyaç çoğu zaman lider kadronun görevini yapamamasına ve bir süre sonra örgütün kendisi tarafından tasfiyesine yol açabilir. Bu nedenle, lider kadronun bazı sorumluluk ve yetkilerini daha alt seviyedeki liderlere devretmesi ve bu alt seviyeli liderlerin başarılı olması halinde örgüt liderliğine soyunması kaçınılmazdır. Bunun engellenmesi için lider kadronun iç disipline önem verdiği ve sert tedbirler aldığı, liderlik yarışına girenlerin çeşitli yöntemlerle elimine edildiği görülmektedir. Ancak, bu yöntemin uygulanması, örgüt elemanlarının örgütten kopmaları ve çoğu zaman muhalif örgüt veya grupların kurulması sonucunu da doğurduğu görülmüştür.

Lider kadronun altında eylemleri bizzat gerçekleştiren militan kadro yer almaktadır. Militan kadro, örgütün askeri kanadı olup, güvenlik kuvvetlerinin fiilen karşılaştıkları kademedir. Faaliyetlerini açıkça icra ettiklerinden genellikle deşifre olmaları ve tasfiye edilmeleri kolaydır. Bu nedenle, desteklenmeye en çok ihtiyaç duyulan kademedir.

Üçüncü kademe, aktif destekçilerden oluşan yeraltı teşkilatıdır. Yeraltı teşkilatı militan kadroyu eylem alanında tutmak için çalışır ve muhabere, sığınma, istihbarat, lojistik gibi imkanları sağlar. Yeraltı teşkilatı, örgütün en aktif kademesi olmasına rağmen, ortaya çıkarılması en zor olanıdır. Tek bir militanı alanda tutmak için 35-50 aktif destekçiye ihtiyaç olduğu Bodansky tarafından ifade edilmiştir.  

Örgütün en alt kademesinde pasif destekçiler olan sempatizan grup yer almaktadır. Bu grubun tanımlanması ve ortaya çıkarılması çok zordur. Büyüklüğü genellikle terörist grubun sahip olduğu halk desteği ile ölçülür.

Bu yazı Silahlı Örgütler içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s